Wat staat er nou op het spel? De gevolgen van queerfobie en rechtse ideologie

 “If you knew what I knew, you wouldn't laugh so hard”
-Chumbawamba, Everything you know is wrong, 2004

(Triggerwarning: bespreking van geweld tegen de queer community, haatdragend taalgebruik)

Het is comfortabel om te denken dat discriminatie een duister hoofdstuk uit ons verleden is. Om jezelf in de waan te laten dat het allemaal best wel goed gaat in de wereld. Maar in de afgelopen jaren hebben we globaal een toename gezien van extreem rechts, discriminerend gedachtegoed. Dit regressieve gedachtegoed bloedt door in elk aspect van onze samenleving. De bestaansrechten en autonomie van gemarginaliseerde groepen worden bedreigd door een steeds groeiende bevolkingsgroep, terwijl een andere bevolkingsgroep te bekommerd is om hun comfort om dit onder ogen te komen.

Gematigde mensen en centristen presenteren dit graag als niche groepen op het internet die geen daadwerkelijke impact hebben op onze tastbare samenleving. Die opmerkingen op het internet kunnen je toch geen pijn doen? Waar maak je je druk om? 

Is het nou echt zo belangrijk dat leroy54ds niet gelooft in het bestaansrecht van queer mensen? Dat hij hun zichtbaarheid interpreteert als een verantwoording van geweld? Ja, want leroy54ds heeft ook een echte naam. Hij stemt, hij praat met mensen, hij voert dit gedachtegoed door in de rest van zijn leven en heeft invloed op de mensen om hem heen. 

Het is belangrijk om te realiseren dat het internet niet enkel een afgesloten aspect van de samenleving is. De invloed van het internet is zowel sturend aan- als een reflectie van onze fysieke samenleving. Wat mensen daar zeggen en normaliseren geeft aan hoe een deel van de bevolking naar deze sociale problemen kijkt. Het is makkelijk om deze opmerkingen op het internet te dehumaniseren, het is immers gewoon tekst op een scherm, vaak anoniem geplaatst. Maar voor de gemarginaliseerde groepen die hierdoor worden aangetast is het meer dan dat.

Wanneer je je in een positie van privilege bevindt kan moeilijk zijn om te realiseren dat het comfort dat je ervaart niet vanzelfsprekend is voor een groot deel van de wereld. Dit kan zorgen voor een borrelend schuldgevoel over je eigen geluk. Er kan dan een drang naar comfort ontstaan die er voor zorgt dat menig mens weg wil kijken van deze lelijke realiteiten, maar dit gedachtegoed kost mensen hun leven en het is belangrijk om daar bewust van te zijn.

Ook ik bevind mij in een relatieve privilege positie, ik ga functioneel door het leven als een witte hetero man met de voordelen die daarbij komen kijken. Het minste dat ik kan doen is het onder ogen komen van de pijnlijke realiteit van gemarginaliseerde groepen, zonder dit te proberen minimaliseren in een poging om mijn eigen comfort te beschermen. Maar wanneer ik hierover in gesprek ga met anderen in een soortgelijke privilege positie, krijg ik vaak opmerkingen terug als “Ja maar daar wordt je toch niet gelukkig van?” of "Nou, dan maak je het wel heel zwaar voor jezelf.”  En ergens is dat ook zo, je zou kunnen zeggen dat ik ervoor kies om mijn eigen leven moeilijker te maken door me hier druk om te maken, maar aan de andere kant vind ik het ook een erg individualistische kijk op de samenleving. Alsof ik alleen aangetast zou kunnen worden door de dingen die direct invloed op mij hebben. Wanneer ik mij bevind in een omgeving die bepaalde groepen benadeelt, heeft dit ook invloed op hoe goed ik kan functioneren binnen deze omgeving. Ik laat mij aantasten door het onrecht dat ik zie, omdat dat het minste is dat ik kan doen. Er over horen is immers niks in vergelijking met de directe ervaring. 

De opmerking van leroy54ds die ik zojuist liet zien is geplaatst onder een reel op instagram van het nieuwsbericht van NHNieuws over een zelfverdigingsclub voor queer mensen als reactie op het toenemende geweld dat ze ervaren. Veel reacties onder de video probeerde het geweld dat deze mensen ervaren te verantwoorden.

Nu wil ik twee dingen wel helder hebben. Er zijn ook vele reacties die hun steun en solidariteit betuigen. Ik wil niet meer angst zaaien dan nodig is, maar het is wel belangrijk om te erkennen dat deze mensen bestaan en dat ik niet ver hoef te zoeken om dit soort reacties te vinden onder elk nieuwsbericht dat ook maar een kleine vermelding doet van de queer gemeenschap. Een groep die met gemak het gebruik van geweld weet te verantwoorden, als het maar gebruikt wordt tegen een groep die zij als onwenselijk beschouwen. Deze fascistische ideologie broeit in onze bevolking en de wereld in zijn geheel, en onze reactie hierop kan niet zijn om het maar te negeren tot het weggaat omdat het ons oncomfortabel maakt. 

Want wat voor ons een kwestie van discomfort is, is voor anderen een kwestie van leven of dood. Als we deze normalisatie van geweld toestaan om voort te woekeren, kan dit maar één kant op gaan. 

Op 11 februari 2023 werd de Britse tiener Brianna Ghey om het leven gebracht. Ze werd op brute wijze van haar toekomst beroofd als een gevolg van onder andere haar bestaan als een trans-vrouw.

“I want to see if it screams like a man or a woman.” zei één van de daders in een tekstbericht. Hoewel de Britse politie heeft besloten dat haar identiteit niet de primaire reden was voor de moord, kan het uit tekstberichten tussen de daders opgemaakt worden dat het zeker een rol speelde. Wanneer er wordt gekeken naar hoe deze tieners over haar praatte, kan het makkelijk worden gezien hoe Ghey ontmenselijkt. In dit klimaat waar queer mensen, en in het bijzonder transgenders, systematisch worden afgebeeld als minderwaardig, ziek, en/of een risico voor de samenleving, wordt het steeds makkelijker om geweld te verantwoorden.

Het gaat hier niet alleen om expliciet queerfobische uitspattingen vanuit de extreem rechtse kant, maar ook om een sluipende normalisatie van de dehumanisering die vanuit de meer gematigd rechtse- en centristische kant komt.

Mensen worden opgejut om tegen een bevolkingsgroep te zijn, maar zijn geshockeerd wanneer ze worden geconfronteerd met de manifestatie van hun gedachtegoed. Ze hebben geen idee waar ze in geloven omdat ze worden bang gemaakt op basis van sleutelwoorden waarvan ze verteld zijn dat die slecht zijn. Queer-zijn is geen geloof of een ideologie, het is een staat van zijn, en om uit te spreken dat je tegen queer mensen bent is om uit te spreken dat ze niet zouden moeten bestaan, of dat ze enkel mogen bestaan op een manier die niet zichtbaar is voor anderen. 

Steeds meer politieke partijen gebruiken een verzet tegen de acceptatie van gender diversiteit als een speerpunt in hun promotie. Zo had de PVV het volgende in hun verkiezingsprogramma van 2023 staan.

“Wij constateren in de scholen een toename van politieke indoctrinatie. Schoolkinderen worden geïndoctrineerd met klimaatactivisme, genderwaanzin en met een gevoel van schaamte over de geschiedenis van ons land. Wij willen onderwijs dat vrij is van politiek activisme. Wij willen politiek neutrale leraren voor de klas en politiek neutrale leerboeken in de klas.”

Hiermee doet de PVV een valse oproep naar neutraliteit. Want politieke neutraliteit bestaat niet, deze onderwerpen buiten een klaslokaal willen houden is een inherent politiek standpunt dat ze hier proberen te verkopen als de natuurlijke staat van zijn om zo te kunnen ontvluchten aan (terechte) beschuldigingen van facisme.

Een politiek neutrale docent, is er één die gelooft in het PVV beleid.

Ook FvD en DenK hebben dit jaar meer ingezet op het aanvallen van genderdiversiteit onder het mom van neutraliteit. Deze partijen proberen in te spelen op de emoties van bange ouders door de queer gemeenschap consistent af te beelden als een dreiging voor kinderen. Zo heeft de FvD als een van zijn doelen in het verkiezingsprogramma 2023.

“Een wettelijk verbod op transgender-propaganda op scholen en in TV-programma’s voor de jeugd en een einde aan LGBT+ campagnes vanuit overheidsinstellingen.”

Deze link tussen de queer gemeenschap en een dreiging voor kinderen bestaat al sinds op zijn minst de jaren vijftig en is terug te zien in films als Boys Beware, een korte PSA (public service announcement) of de dreiging van homoseksuelen.

Daar moet ik aan denken omdat ik de film in mijn jongere jaren beschouwde als een grappig stuk media uit een tijd die we al lang voorbij waren. Maar met oog op het huidige klimaat is het een grimmig teken van hoe weinig afstand we eigenlijk hebben afgelegd.

Door een beroep te doen op neutraliteit proberen deze partijen hun standpunten te depolitiseren. Wat ze zeggen is geen standpunt, het is geen mening, het is geen beleid, het is simpelweg een oproep naar de neutrale staat van de wereld. Wat zij willen is niet vorm geven aan de wereld, wat zij willen is een terugkeer naar de norm, de staat waar de wereld zich in zou bevinden zonder menselijke interventie. Op deze manier kunnen ze hun onderdrukking en censuur verkopen als een natuurlijk iets. 

Dit is het gevaar van de illusie van neutraliteit, en is intrinsiek verbonden met rechts conservatief gedachtegoed. Het idee dat zij staan voor de neutrale natuurlijke staat van dingen, en dat al het leed dat ze veroorzaken onder de gemarginaliseerden en de kwetsbaren, de armen, de mensen die niet wit zijn, de queer gemeenschap, dat alles is een gevolg van de neutrale staat van hoe de wereld zou moeten zijn. Want als ze niet het narratief doordrukken dat het de natuurlijke staat van de wereld is, dan gaan mensen inzien dat het het resultaat van beleid en indoctrinatie is.