“Het vermogen om intersectioneel te denken is het belangrijkste element van de revolutie.”

“First they came for the Communists

And I did not speak out

Because I was not a Communist

Then they came for the Socialists

And I did not speak out

Because I was not a Socialist

Then they came for the trade unionists

And I did not speak out

Because I was not a trade unionist

Then they came for the Jews

And I did not speak out

Because I was not a Jew

Then they came for me

And there was no one left

To speak out for me”

-First they came…, Martin Niemöller, 1946

Het gedicht, First they came… is een krachtige terugblik op de opkomst van het naziregime, en een iconisch betoog voor het belang van solidariteit. Niemöller kijkt met verdriet terug op zijn eigen gebrek aan solidariteit, en zijn eigen rol in de wandaden die hebben plaatsgevonden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Pas toen het te laat was zag hij in dat hij zich had moeten bekommeren om veroordeelde groepen, want voordat hij het wist was het zijn beurt, en toen was er niemand meer om voor hem te spreken. 

Deze solidariteit zie ik als het vermogen om intersectioneel te denken, om je te bekommeren om groepen waar je niet direct deel van uitmaakt, maar waar je wel een sociale klasse mee deelt. Het belang van intersectioneel gedachtegoed, is om in te zien dat geen van de onderdrukten vrij kunnen zijn als ze niet allen vrij zijn. Hoewel de materiële omstandigheden van de onderdrukten misschien onderling verschilt, hebben ze een sociale positie die deze materiële omstandigheden overstijgt en ze verbindt. 

Ik geloof in de visie dat de maatschappij altijd fundamenteel in tweeën is gesplitst. De “wij” en de “ander”. Het "wij" is het dominante genormaliseerde perspectief van de wereld. Het is het perspectief van degenen die de macht in handen hebben en wordt daarmee doorgaans gepresenteerd als het perspectief dat als normaal, natuurlijk, en vaak ook als moreel goed wordt afgebeeld. Iedereen die van dit perspectief afwijkt, zal vroeger of later worden bestempeld als deel van de onwenselijke groep. Deze groep wordt vervolgens onder hevige controle gebracht, of uitgeroeid. 

“This world is divided into compartments, this world cut in two is inhabited by two different species. The originality of the colonial context is that economic reality, inequality and the immense difference of ways of life never come to mask the human realities.” 

- Fanón, F. (2000). Concerning Violence. In The Wretched of the Earth (p. 30).

Deze verdeling wordt in onze huidige samenleving relatief subtiel doorgevoerd, maar wanneer we kijken naar de manier waarop het westen in de koloniën heeft gehandeld, zien we de handhaving van deze ideologie een stuk duidelijker.

Het is in de beste interesse van de onderdrukker om de onderdrukten onder te verdelen in zo veel mogelijk groepen die hun problemen als individualistisch beschouwen. 

“The colonist bourgeoisie had hammered into the native’s mind the idea of of a society of individuals, of individuals where each person shuts himself up in his own subjectivity, and whose only wealth is individual thought.”

- Fanón, F. (2000). Concerning Violence. In The Wretched of the Earth (p. 36).

Waar macht vroeger met een ijzeren vuist wordt doorgevoerd, ligt deze vandaag de dag veel beter verborgen. In Foucault's panopticon zien we een model van de manier waarop macht wordt gehandhaafd in de moderne samenleving. De moderne macht wordt doorgevoerd door de onderdrukte te stimuleren om elkaar te reguleren.

“The idea [...] is simply this: that if power is to be effective, those subject to it must be rendered susceptible to its effects. Repression is ‘negative’, presumably, in saying ‘no’: it prohibits and constrains, setting limits to what agents do and might desire. ‘Production’ is ‘positive’: power in this sense ‘traverses and produces things, it induces pleasure, forms of knowledge, produces discourse’ (Foucault 1980a: 119). More specifically, it produces ‘subjects’, forging their character and ‘normalizing them,’ rendering them capable of and willing to adhere to norms of sanity, health, sexuality and other forms of propriety”

-Power: a radical view pg. 91, Steven Lukes, 2005 (second edition, oorspronkelijk uit 1974)

Om dit te bereiken, creëert de machthebber een opperklasse onder de onderdrukte. Ze creëren een groep onder de onwenselijke die zichzelf in de waan kunnen houden dat ze “een van de goede” zijn.

Want wanneer een groep wordt onderdrukt kunnen er twee reacties ontstaan bij de onderdrukten. Het verlangen om de dominante groep te ontmantelen, of het verlangen om deel uit te maken van de dominante groep. En de onderdrukker aast op deze tweede uitkomst, om de eerste onder de duim te houden. De lokroep van acceptatie wordt ingezet om een buffer te creëren tussen de onderdrukten en de onderdrukker.

We zien dit in onze moderne tijd manifesteren in bewegingen als “LGB without the T” een leus onder voornamelijk homoseksuelen en lesbiennes die zich als gemeenschap los willen koppelen van de trans gemeenschap, nu dat deze zo hevig bekritiseerd en besproken wordt in de politiek. Deze groep stelt dat transmensen, non-binaire mensen en de en de mensen die zich onder het algemene queer label identificeren het aan het verpesten zijn voor de “echte” LGB gemeenschap.

“The LGB Alliance describes its objective as "asserting the right of lesbians, bisexuals and gay men to define themselves as same-sex attracted", and states that such a right is threatened by "attempts to introduce confusion between biological sex and the notion of gender".[1] The group has opposed a ban on conversion therapy for trans people in the UK,[3] opposed the use of puberty blockers for children,[4] and opposed gender recognition reform.[5]”

- Wikipedia contributors. (2024, 1 april). LGB Alliance. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/LGB_Alliance

Deze groep is in de waan gebracht dat als zij zich hard genoeg conformeren naar de wensen van de onderdrukker, dat zij de barrière kunnen doorbreken, en over kunnen steken naar de wereld van de onderdrukkers. Maar wanneer de onderste kaste van de onderdrukten, die vochten voor de bevrijding van allen, onder controle of uitgeroeid is, zal ook deze groep, die dacht dat ze “een van de goede” waren, leren dat ze enkel hebben gediend als het gereedschap van de onderdrukker, en wanneer ze hun taak hebben volbracht, zullen ze worden herinnerd aan hun werkelijke verhouding tot de onderdrukker. 

“Feministen hebben aan het marxisme het intuïtieve idee ontleend dat een leven in een machteloze positie binnen bepaalde machtsverhoudingen een kritisch begrip oplevert (in eerste instantie van de maatschappelijke wereld), terwijl dat bij een leven dat wordt verzacht door het bezit van macht niet het geval is.”

-Links ≠ Woke pg. 28, Susan Neiman, 2023 

Feministen, queer theoristen, decoloniale denkers, anti-capitalisten, neurodiversiteits experts, en nog vele andere groepen zijn tot dezelfde conclusie gekomen. Macht wordt boos wanneer groepen zich niet willen conformeren aan het dominante beeld binnen de samenleving. De vrouwen emancipatie beweging, de ‘civil rights movement’, de queer liberation movement en andere bewegingen die opkomen voor de rechten van de onderdrukten zijn allemaal echo’s van elkaar, een poging om los te breken van de sociale rol die de machthebbers voor ze hebben gecreeerd. Deze groepen worden niet zo zeer gedefinieerd door wat ze zijn, maar door wat ze niet zijn; conformerend aan de dwang van het dominante, witte, westerse, patriarchale, kapitalistische, heteronormatieve, neurotypische wereldbeeld.

“The notion of the average man did not just help medicine advance. It also helped naturalise the new ideology and hierarchies that emerged as the last remnants of feudalism gave way to the dominance of capitalism in France and beyond. In European nations – where nationalism was rising as empires vied for control of the colonies around the world – the average man would be a white, middle class man of typical ability. And he, rather than, say the king or high priest, now exemplified all that was good and proper, while those who deviated from normality were monstrous and in need of fixing.” 

-Chapman, R. (2023). Empire of Normality: Neurodiversity and Capitalism. (p. 37-38).